Ontwikkelingen in leiderschap

Voordat we over ontwikkelingen praten staan we eerst stil bij de vraag: wat is leiderschap? Er bestaan heel veel definities van leiderschap. Een klassieke is het beïnvloeden van anderen om hen iets te laten doen wat ze uit zich zelf niet zouden doen. In een andere definitie gaat het om de mogelijkheid om sancties te gebruiken om daarmee de uitkomst van interactie tussen mensen te beïnvloeden.
Zoals je ziet in de bovenstaande beschrijvingen liggen macht en leiderschap heel dicht bij elkaar. Macht is altijd aanwezig in organisaties. Veel leiders gebruiken macht om dingen voor elkaar te krijgen. Dat kan gaan om positionele macht, zoals straffen en belonen of het geven van bevelen. Maar meestal gaat het om subtielere vormen van macht, zoals het gebruik van informatie en expertise, het duiden van gebeurtenissen en het sluiten van coalities om iets voor elkaar te krijgen.

In leiderschap gaat het om het beïnvloedingsgedrag van een individu om de activiteiten van een groep te richten op het realiseren van een gezamenlijk doel. Het gaat hier dus om de relatie van de leider met een groep volgers en de manier waarop een leider alle neuzen dezelfde kant op krijgt. Effectieve leiders formuleren dan duidelijke en aansprekende doelen en ze motiveren hun volgers om gezamenlijk aan dat doel te werken.

Er vindt een verschuiving plaats binnen leiderschap van een nadruk op planning en controle naar aandacht voor visie, missie en inspiratie. Het gaat bij leiderschap altijd om de interactie tussen degenen die de leiding hebben/krijgen/nemen en degenen die bereid zijn een leiderschapsrol te vervullen en leiding te geven. Het gaat dus om de relatie tussen mensen en om wederzijdse invloed. Een leider die eenzijdig wil proberen om het gedrag van anderen naar zijn of haar hand te zetten, zal meestal falen.

Ontwikkelingen in leiderschap worden vanzelfsprekend ingegeven door maatschappelijke trends. In de maatschappij zien we dat ontwikkelingen steeds sneller gaan door snelle communicatie (computers, waaronder smartphones) en breed beschikbare informatie (internet). De wereld om ons heet groter en complexer wordt, door internationalisering en snelle technologische ontwikkeling (door steeds hoger opgeleide mensen) en dat mensen in toenemende mate meer vrijheid, balans en zelfontplooiing zoeken.

Dat heeft de gevolgen voor leiderschap, Om op termijn te kunnen overleven moeten organisaties flexibel en snel inspelen op kansen en bedreigingen die zich van overal (en snel) aandienen. Vooral in de wat grotere organisaties staat een top-down besluitvormings-hiërarchie dit in de weg: Het management kan immers niet (meer) overal verstand van hebben en communicatielijnen werken belemmerend.
Een uitstekende oplossing en een duidelijke trend is de ontwikkeling naar wat wij ‘gedistribueerd leiderschap’ noemen. Daarbij zijn medewerkers, in lijn met een duidelijke strategie, ondernemend zijn/worden (ondernemersvaardigheden) in hun onderdeel van het werk. Denk daarbij aan medewerkers die op hun vakgebied kansen herkennen en ze vanuit een bepaald mandaat benutten. Dit vraagt dus om een heldere bedrijfsstrategie en ondernemende medewerkers.
Ook zien we verder dat medewerkers vaker als zzp-ondernemer/flexwerker aan de slag gaan. Voor organisaties hebben flexibele arbeidskrachten natuurlijk voordelen maar ook nadelen zoals verminderde communicatie, motivatie en loyaliteit. Dit vergt van leiders dat ze helder en motiverend leidinggeven.

 
   « Meer Nieuws...